Frå min gode ven Håvard Hatløy har eg fått tilsendt arbeidet til Lars Longva og Rune Brudevoll om garving. Dette er ein omfattande og god dokumentasjon som eg håper kan hjelpe dei som vil garve heima.

 Skyljing, avfeitting og skraping

Skinn som har vore salta skal skyljast godt i vatn ( gjerne saltvatn).

 La skinna ligge eit døgn i vatn. Legg skinna opp på bommen med kjøtsida ut og bakparten mot deg. Skrap så frå   deg med ein ”fleskekniv”. Det er viktig å skrape undersida ”med håra”, elles vil ein øydelegge hårsekkane.

 Ein kan avfeitte skinna med å sette til litt Zalo i vatnet. Skyll godt etterpå!

 Pyring og pikling

 av huder som har vore avhåra gjennom ein kalkingsprosess

 Pyring: Kalkinga har gjort at hudene er tjukkare, hårfalda har svolle opp. Pyringsprosessen skal vere med og sette huda tilbake i den tilstanden ho var før kalkinga/avhåringa.

 Dei avhåra skinna blir lagde i ein stamp med rennande vatn i eit døgn. Ta så ut hudene. Tilset hønsegjødsel eller bukspyttkjertelen frå eit svin melen saman med fint sagmask. Begge desse (hønseskiten og bukspyttet) har enzym som hjelper til i denne prosessen. Så legg ein hudene i blandinga, som skal ha ein temperatur på 37,5 grader (kroppstemperatur). pH-en  vil vere ca 8,5.

Pikling: Gjennom nøytralisering og sidan senking av pH-verdien, vil ein konservere hudene, slik at dei kan ligg lang tid før garvinga. Ein tilset 40 – 50 gram salt pr liter vatn som held 18 – 19 grader (ikkje over 20!). Så tilset ein mjølkesyre slik at pH-verdien kjem ned på 2,5 – 3. Det har vore vanleg å bruke maursyre i staden for mjølkesyre, men denne syra bleikar hudene. Mjølkesyra gir hudene tilbake den opprinnelege fargen.

 Garving av skinn med hår

  Forholdet mellom bork og vatn i logen: 1 : 2

 Til 3 saueskinn: 5 liter knust/melen bjørkebork til 10 liter vatn.

 Kok godt opp og lat stå i 2 timar for trekking.

 Lag ei blanding av lunka vatn (ikkje over 25 grader) og konsentrert borkelog i forholdet 1 : 20. ( lyst piss på farge!):

 Fyll 1, 5 liter log til 30 liter lunka vatn i eit høveleg kjerald, og legg i skinna. Vend på dei, og sjå til at den utblanda logen kjem til alle stader. La skinna ligge i logen i 12 timar med kjøtsida opp.

 Ta skinna opp og etterfyll med konsentrert log slik at blandingsforholdet blir 5 : 20 ( 1 : 4 ).

 Altså: Fyll på med 6 liter konsentrert bjørkelog.   

( 6 + 1,5 = 7,5 / 7,5 : 30 = 1 : 4 = 5 : 20 )

 Den uttynna logen skal helst vere lunka / halde romtemperatur.

Legg i skinna på same måten som ovanfor, og lat dei ligg i 12 timar.

 Kok ein ny log av 2,5 liter bjørkebork og 5 liter vatn.

 I det neste «badet» skal forholdet mellom konsentrert bjørkelog og vatn vere 10 : 20 ( 1 : 2 ). Til 30 liter vatn treng me dermed 15 liter konsentrert log. Me har allereie i 7,5 liter + om lag 2,5 liter frå første kokinga. Har me i 5 liter konsentrert log, får me altså:  (7,5 + 2, 5 + 5)liter = 15 liter konsentrert log.

 Ta ut skinna, fyll på med log som ovanfor, legg i skinna og lat dei ligg i 12 timar til.

 Strøgarving.

Ta opp skinna, lat dei renne av seg. Legg dei så med hårsida ned på eit flatt underlag av tre på ein kjølig stad. Strø på melen bjørkebork, og la skinna ligge i 3 veker. Dynk dei av og til med vatn. Lyft dei av og til opp frå underlaget for lufting. Eller ein kan legge to skinn mot kvarandre hud mot hud. Då held borken og hudene seg fuktige.

Etter tre veker smør du kjøtsida godt inn med solsikkeolje.

 Dei naturgarva skinna vil halde betre på håra enn skinn som er garva med kjemikaliar ( t d kromgarva).

Vurdert til: av 66 lesere

Tips oss hvis dette innlegget er upassende